Chanoekia

Thea Ornstein

In deze donkere maand mogen we twee feesten vieren. Allereerst Chanoeka, het inwijdingsfeest van de tempel. Als de avond valt van 11 december zal over de hele wereld het Chanoekafeest beginnen. Dan zal het eerste van de acht lichtjes gebrand worden, samen met de sjammasj (dienaar), waarbij elke dag een kaarsje of oliepitje meer wordt aangestoken; dan is de 25e Kislev 5781 op de joodse kalender aangebroken. Gevierd wordt de her-inwijding, de vernieuwing van de tempel.

Dreidel de parkiet

Isaac Bashevis Singer

Het had de hele dag gesneeuwd in Brooklyn, New York. Tegen de avond klaarde de hemel op en verschenen enkele sterren. Het ging vriezen. Het was de achtste dag van Chanoeka en onze zilveren Chanoeka-kandelaar stond op de vensterbank, terwijl alle kaarsen brandden.

Esther, mijn vrouw, was aardappelkoeken aan het bakken. Ik zat met mijn zoon David aan tafel dreidel te spelen.

Rosj Hasjana

Thea Ornstein                                              

Het afgelopen jaar is bijna om. Op 19 september begint het jaar 5781. Op allerlei manieren wordt vergeving gevraagd in een ongeveer vijf uur durende dienst: dringend, met een smekend ritme en een eigenaardige klank. Na het sjemone esre, het achttiengebed, wordt elke dag van de negen tesjoeva-dagen, de dagen van omkeer, tot aan Jom Kippoer, het prachtige en indrukwekkende avinoe malkeinoe gebeden: ‘Onze Vader, onze Koning’.

Haggada

Rabbi Davie Schochet

De Haggada is het boek dat wordt gebruikt tijdens de Seder, op de eerste twee Pesach-avonden (dit jaar, 8 en 9 april 2020). Het woord Haggada betekent ‘vertelling’, omdat het in de eerste plaats bedoeld is om het verhaal van de uittocht uit Egypte te vertellen. Het leidt deelnemers door de rituele Seder-maaltijd en geeft aan wanneer en hoe elke handeling moet worden uitgevoerd. Er wordt gezegd dat de Haggada het meest gedrukte Joodse boek is. Loop je een plaatselijke Judaïca-winkel binnen dan word je inderdaad begroet door tientallen Haggadot, die elk een uniek commentaar, illustraties en vertalingen bieden.

Haggada FAQ

 

Vraag: Voor het doen van de meeste mitswot (geboden), zoals het aanleggen van de tefillien, zeggen we een brachah (zegenspreuk). Waarom doen we dat niet voor het gebod van het vertellen van de uittocht-geschiedenis?

Antwoord: rabbi Schneur Zalman van Liadi legt uit dat de Haggada vol staat met brachot (zegenspreuken) en we geen brachah uitspreken over het uitspreken van een brachah.

LP Hans en Asher Bloemendal

Veel melodieën die bij Hadderech gebruikt worden zijn afkomstig van de langspeelplaat die in 1976 door het Joods Nationaal Fonds is gepubliceerd tgv het 75 jarig bestaan, gezongen door Hans en Asher Bloemendal. Arrangementen door Antoon Krelage.
De muziek van nummers 1, 4, 6, 7, 12 & 13 is gecomponeerd door H. Bloemendal.
Speciaal door de heer ir. J.B. Sondervan gedigitaliseerd.

Bron: NIK

01 Ha lachma anja

De Poerim-ratel, waarmee in de synagoge, bij het horen van de naam Haman, lawaai gemaakt wordt

Thea Ornstein

Op 11 maart viert het Joodse volk het Poerimfeest, een van de vrolijkste feesten op de Joodse kalender. Het is het gedenken van Gods overwinning door Esther in het gemene plan om het Joodse volk uit te moorden. Het ontbreken van Gods naam in dit Bijbelboek is in wezen onbelangrijk in verhouding tot de centrale boodschap van het boek Esther. Zelfs wanneer we zouden denken dat Hij er niet is, is Hij er toch. Altijd is Hij achter de schermen bezig met het regelen en het uitvoeren van de bijzondere gebeurtenissen opdat Zijn soevereine wil wordt volbracht.

Chanoeka

Isaac Bashevis Singer                                                                     

Het hele jaar mochten we van mijn vader, die rabbijn was in Warschau, geen spelletjes spelen. Vader zei dan: “Waarom tijd verspillen met zulke onzin. Het is beter om psalmen op te zeggen.” Als ik wat geld van mijn vader kreeg en ik hem vertelde dat ik er chocola, een ijsje of kleurpotloden voor wilde kopen, zei hij steevast: “Je zou er veel beter aan doen je geld te geven aan een arme, want liefdadigheid is erg belangrijk.”

Simchat Thora

Gottlieb Johannes Ornstein

Over de vraag of wij de Joodse feesten, al of niet in gewijzigde vorm, kunnen en willen meevieren wordt verschillend gedacht. Het is niet de bedoeling hier thans nader op in te gaan. Maar ook al laten we dit onbesproken, kunnen we toch min of meer onder hun bekoring komen. Vooral als we de moeite nemen ons de rituele handelingen in te denken die eraan verbonden zijn; of misschien die in onze herinnering terug te roepen, indien we vroeger daaraan persoonlijk hebben deelgenomen.

Citaten

Indien de oordelen van God gedrukt hebben en nog drukken op het volk dat zijn Messias verworpen heeft, niet in een denkbeeldige zin maar in een letterlijke, historische zin; wie geeft ons het recht om van de letterlijke opvatting af te wijken wanneer het de wederaanneming en het herstel betreft van datzelfde volk Israël?


(Isaäc da Costa, Vijfentwintig stellingen over de nationale wederoprichting van Israël en de wederkomst van de Heere Jezus Christus in heerlijkheid, aangeboden aan de Vergadering van Evangelische Christenen te Parijs, in hun zitting van 30 augustus 1855)